Handig: flowschema gasfabriek

Altijd lastig om iemand uit te leggen hoe de fabricage van stadsgas uit kolen vroeger in zijn werk ging. Dit is van belang om te achterhalen welke bodemverontreinigingen op welke plaats zijn ontstaan. Hierbij een handig flowschema (Engeltalig) van een gasfabriek om te kunnen uitleggen hoe dit werkte. 

Automatische ISCO installatie

In het verleden heb ik er al wel eens over nagedacht; een automatische ISCO - installatie voor in situ chemische oxidatie ( ISCO ) met Fentons Reagens (waterstofperoxide). Hierbij wordt de injectie niet meer gestuurd door een deskundige operator in het veld, maar met een automatische installatie. Toen heb ik er toch maar van afgezien:

• elk filter is weer anders; dit maakt automatiseren lastig;
• te gevaarlijk: het proces loopt snel uit de hand (spuiters enzo). Een operator ter plaatse kan dan snel ingrijpen. Met een automatische installatie is dat lastig. Hoe detecteer je zoiets? Alleen de temperatuurontwikkeling in de bodem volgen blijkt in de praktijk niet voldoende te zijn. 
• Een andere ISCO - aannemer heeft zoiets ook al eens geprobeerd.  Hun ervaring toen: je hebt geen operator die continue in het veld loopt, maar één die continue achter zijn PC zit om alles elke keer bij te regelen. Ook bleek het proces gevoelig te zijn voor storingen. De 'winst' van de automatische installatie was toen beperkt. 
• zo'n installatie is redelijk duur.  Hoe snel verdient zo'n installatie zichzelf terug?

De aannemer NTP heeft een andere afweging gemaakt. Op het project Kijksteeg Lochem hebben ze een automatische ISCO - installatie ingezet. In de Cobouw stond een uitgebreid artikel over deze installatie. Een interessante ontwikkeling om de komende periode te volgen. 

De keuze viel uiteindelijk op in situ chemische oxidatie (ISCO), een snelle techniek die zich in de praktijk heeft bewezen. Bij in situ chemische oxidatie worden chemicaliën in de bodem gebracht. Wanneer ze in contact komen met de verontreiniging, worden ze afgebroken (geoxideerd) en vormen ze onschadelijke verbindingen. [..]

Speciaal voor dit werk ontwikkelde de aannemer een volautomatische, mobiele ISCO-unit. "Naast de kosten voor chemicaliën, zijn met name de kosten voor operators en processtuurders bepalend voor een ISCO-sanering. In plaats van acht uur per dag, kunnen we het hele proces nu zeven dagen per week en 24 uur per dag continu, op een uiterst gecontroleerde wijze op afstand sturen.". Door het continu meten en loggen van procesparameters, zoals injectiedebiet, injectiedruk en temperatuur, wordt een optimale injectie van chemicaliën in een zo kort mogelijke periode verkregen. Een belangrijke voorwaarde voor een optimaal eindresultaat, is het in de hand houden van de bodemtemperatuur. De maximaal toegestane grenswaarde ligt bij 40 graden. Wanneer de temperatuur daarboven komt, spoelt het ISCO-systeem volautomatisch met water. Daarnaast wordt ook de injectiedruk constant op afstand gemonitord. De bodemspecialist spreekt van "een betrouwbaar continu zelfregelend proces". In Lochem draait de unit met 24 injectiefilters die op een onderlinge afstand van 3,5 meter staan. [..]

De twee verschillende chemicaliën worden afwisselend in kleine volume-eenheden via één tot maximaal vier filters gelijktijdig in de bodem gebracht. Middels een PLC (controle en besturing op afstand) telemetrisch softwareprogramma worden de benodigde chemicaliën, concentraties en volgorde voor ieder afzonderlijk injectiepunt geregeld. "De combinatie van deze stoffen zorgt voor een superactieve hoge oxidatiekracht, die op de locatie na twaalf uur gecontroleerd op gang komt. Zo is het gebied met een minimaal aantal filters te behandelen."

Teerput Vasse

Op circa anderhalve kilometer van het pittoreske Vasse (Overijssel) werd tot de jaren zeventig van de vorige eeuw zuurteer en ander chemisch afval gestort in een voormalige zandafgraving. Zelfs de firma Witco Chemicals uit Haarlem was zo vriendelijk om haar chemische afval te komen brengen.


Het gevolg: twee teerputten met een oppervlakte van 24.000 m2. Door zettingen van de ondergrond komt het spul op onregelmatige tijdstippen spontaan uit de grond spuiten. Een vervelende erfenis uit het verleden die nu eindelijk aangepakt gaat worden. Deze week zag ik de uitnodiging voor inschrijving op het project. Reden om eens te googlen. Dit leverde dit mooie filmpje op. Op authentieke beelden is te zien hoe het er vroeger aan toeging. Mannen zonder beschermende kleding of enige andere beschermende voorziening stappen rond in het chemisch afval. Er staan zelfs beelden op van een halfslachtige sanering waarbij men kalk over het zuurteer strooit. Ook is te zien hoe de stort regelmatig spontaan vlam vat.


Gelukkig gaat de sanering nu (eindelijk) opgepakt worden. Omdat het uitgraven van deze teerputten economisch, milieutechnisch en arbeidshygiënisch eigenlijk niet mogelijk is, wordt er een robuuste bovenafdichting en leeflaag aangebracht. Om verspreiding via het grondwater te voorkomen worden geohydrologische maatregelen genomen.