Biologische In-Situ Sanering: leer er alles over met de (gratis) elearning van Bodembreed Academie.

 

Vandaag  aandacht voor biologische in-situ sanering, waarbij bacteriën met een beetje hulp van ons de verontreiniging in de bodem 'opeten'. Deze techniek, waarbij de bodem wordt gesaneerd zonder te graven, wordt gebruikt voor lastige of moeilijk bereikbare verontreinigingen.

Bent u nieuw in dit veld of wilt u uw kennis hierover uitbreiden? De Bodembreed Academie biedt nu een e-learningcursus aan die u in korte tijd de basis van biologische in-situ sanering bijbrengt. Deze cursus behandelt het werkingsprincipe van de verschillende technieken, belangrijke factoren, hulpstoffen en technieken om deze hulpstoffen te doseren. U leert ook over de invloed van bodemopbouw en redoxcondities op de keuze voor een techniek en de praktische uitvoering. Deze e-learning is de derde in een reeks van zes modules over in-situsaneringstechnieken. Er zijn meer modules beschikbaar, zoals over fysische en thermische technieken en over het begeleiden en ontwerpen van in-situ saneringen. En het beste van alles? Deze modules zijn volledig gratis, na het aanmaken van een account.

Als reviewer van deze cursussen kunnen we zeggen dat de Bodembreed Academie een goede en aantrekkelijke cursus heeft samengesteld met uitstekende graphics en filmpjes. Ook geschikt voor iemand die (nog) niet goed thuis is in dit vakgebied. 

Ga snel naar de Bodembreed Academie en begin vandaag nog! 

Substraatvergelijker voor stimulatie biologische afbraak VOCL (UPDATE)

'Substraatvergelijker' is een handige Excel spreadsheet om snel verschillende soorten substraten te vergelijken die worden gebruikt om de biologische afbraak te stimuleren van VOCl en andere gechloreerde koolwaterstoffen (biologische insitu sanering VOCl).

Wat kan ik ermee?
Als je een bestaand plan, berekening, bestek, omschrijving ed hebt waarin een hoeveelheid substraat voor de stimulatie van anaerobe biologische afbraak van VOCl is omschreven, dan kun je snel van een aantal andere gangbare substraten zien:
- hoeveel je ervan nodig hebt
- wat het ongeveer kost

Hoe werkt het?
1. Kies de soort substraat in cel C6 (pull down menu).
2. Vul hoeveelheid substraat in de cel D6

En vervolgens wordt van alle gangbare substraten het volgende uitgerekend:
- Waterstofproductie
- Hoeveel substraat er nodig voor dezelfde waterstofproductie als het substraat dat is gevuld in rij 6
- Globale kosten van de verschillende substraten

Alles wordt teruggerekend naar waterstofproductie omdat dit  maatgevend is voor de afbraak van VOCl, maar voor ook aerobe processen, nitraat-, ijzer- en  sulfaatreductie. Achtergrond informatie vind je hier.
Een nadere toelichting is opgenomen in het Excel bestand.

Download hier de substraatvergelijker voor anaerobe afbraak van gechloreerde koolwaterstoffen (Excel 2003, 2007, 2010)

Update 3 april 2012: prijzen zijn aangepast

Gestimuleerde anaerobe afbraak van VOCl in de overdrive (webinar)

In onderstaande webinar wordt ingegaan op het project in Veghel waarbij het substraat ENNA op grote schaal is toegepast om de anaerobe biologische afbraak van VOCl te stimuleren.

Klik op  voor volledig scherm. Webinar is voorzien van geluid.

Innovation in bioremediation

View another webinar from Frank Pels

Maquette vertelt verhaal insitu sanering

Ruim twintig jaar ervaring heeft Joop van de Wijngaard bij HMVT met grondwaterzuiveringen, bodemluchtextractie, tweefasenextractie, persluchtinjectie en alle andere in situ saneringstechnieken van HMVT. Honderden installaties voor insitu saneringen en grondwaterzuiveringen bouwde hij de afgelopen 23 jaar. Maar het hoeft niet altijd groot te zijn: voor publicitaire en educatieve doelstellingen bouwde Joop een insitu project van HMVT precies na op een schaal van 1 op 10. Deze zeer waarheidsgetrouwe maquette omvat onder andere een luchtstripper, een ontijzering, een manifold, een tweefasenextractiesysteem, een luchtzuivering en koolfiltratie.

      

Joop over de maquette: ‘het kostte een paar uurtjes tijd, maar nu hebben we dan ook een hele mooie maquette aan de hand waarvan we precies kunnen laten zien hoe één en ander werkt. Een echt blikvanger voor bijvoorbeeld een beurs’. 

De maquette is te bewonderen bij HMVT (Ede) en bij beurzen en symposia waarbij HMVT aanwezig is. 

Nieuw: HMVT verhuur voor grondwaterzuiveringen en luchtzuiveringen

Hannover Milieu- en Veiligheidstechniek ( HMVT )  verzorgt al meer dan twintig jaar complete ( in situ ) saneringsoplossingen, waterzuiveringen en luchtzuiveringen voor haar klanten . Het is sinds kort ook mogelijk om tegen scherpe prijzen losse componenten of zelfs complete zuiveringen te huren in Nederland en België. Klik hier voor de prijslijst (PDF).
Meer info vind je hier.

Cursus 'bodemsanering door gestimuleerde afbraak'

Hieronder is de presentatie en achtergrondinfo te zien van de PAO cursus  'bodemsanering door gestimuleerde afbraak' zoals gegeven op 12 mei 2011.

Achtergrondinformatie:

• afbraak VOCl: een Excel spreadsheet om snel verschillende soorten substraat te vergelijken (H2 productie en kosten) 
• artikel waarin beschreven wordt hoe je kunt berekenen hoeveel substraat je nodig hebt voor de stimulatie van anaerobe afbraak van VOCl (zie ook hieronder)
• artikel 'enhanced reductive dechlorination: case-studies to illustrate the different possibilities for carbon sources and injection methods'. In dit artikel worden verschillende soorten substraat met elkaar vergeleken op basis van praktijkervaring. (zie ook hieronder)

Praktijkervaring met gestimuleerde afbraakprocessen (insitu bodemsanering)

View more presentations from Frank Pels.

In dit artikel wordt toegelicht hoe je berekenen hoeveel substraat je nodig hebt om VOCl anaeroob af te breken. 

Hier een link naar het artikel 'enhanced reductive dechlorination: case-studies to illustrate thedifferent possibilities for carbon sources and injection methods'. In dit artikel wordt verschillende substraten en injectiemethoden om VOCl anaeroob af te breken met elkaar vergelijken aan de hand van praktijkgevallen.

Cursus 'bodemsanering door gestimuleerde afbraak'

‘Ik vind het bijzonder om te zien dat de bodem in staat is om zich aan te passen aan nieuwe situaties. Micro-organismen blijken heel goed om te kunnen gaan met verontreinigingen in de bodem en zijn in staat de verontreinigingen ook daadwerkelijk af te breken, al dan niet met hulp van ons. We kunnen deze capaciteit goed gebruiken bij het saneren en beheren van verontreinigde locaties.'

Op 11 mei en 12 mei 2011 wordt hij weer gegeven: de cursus 'bodemsanering door gestimuleerde afbraak' met medewerking van o.a. Frank Pels.


Wat leert u als cursist
Kennis over het verstandig inzetten van gestimuleerde biologische saneringstechnieken is wat we als cursusstaf willen overdragen. Kansen benutten maar ook weten wanneer gestimuleerde afbraak geen oplossing biedt. De achterliggende processen en een overzicht van onderzoeksmethodieken en saneringstechnieken is belangrijke basiskennis die u in uw bagage krijgt.

• U krijgt inzicht in de processen en technieken die bij gestimuleerde afbraak een rol spelen.
• U leert welke mogelijkheden de verschillende technieken bieden en welke resultaten daarmee behaald kunnen worden.
• U leert hoe u voorafgaand aan de sanering onderzoek en metingen kunt (laten) verrichten die van belang zijn om de haalbaarheid van gestimuleerde afbraak te bepalen.
• U kunt na afloop van de cursus sturing geven aan het saneringsproces en ingediende saneringsonderzoeken en -plannen kritisch beoordelen.

Waar gaat de cursus over
Over invulling geven aan kosteneffectiviteit. Over effectieve en betaalbare saneringen van spoedlocaties. Over het saneren van bronzones en daarmee het reduceren van nalevering aan het grondwater zodat een stabiele eindsituatie wordt bereikt of gebiedsgericht grondwaterbeheer haalbaar wordt. Gestimuleerde biologische processen kunnen hierbij een belangrijke bijdrage leveren. In toenemende mate worden daarom saneringen uitgevoerd waarin gestimuleerde biologische afbraak een belangrijke rol speelt. Als betrokkene in het werkveld bodem is het van belang om de benodigde achtergrondkennis te hebben over deze technieken.

In deze cursus gaan we uitgebreid in op de mogelijkheden die gestimuleerde afbraak biedt en de resultaten die daarmee zijn geboekt. Met de in deze cursus opgedane kennis kunt u als cursist de kansen en haalbaarheid van deze technieken goed inschatten, plannen beoordelen en saneringen beter begeleiden.

Voor wie is de cursus bedoeld

• Medewerkers van bevoegd gezag en gemeenten
• Medewerkers van milieudiensten die geconfronteerd worden met saneringsplannen op basis van gestimuleerde biologische afbraak en daar een oordeel over moeten vormen
• (Aankomende) adviseurs
• Junior medewerkers bij aannemers

Bijzonderheden
Deze cursus is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van SKB.


Programma

Woensdag 11 mei 2011

09.30 – 09.45 Introductie

Welke rol kunnen gestimuleerde biologische saneringstechnieken spelen in de totale bodemsaneringsoperatie? Wat mag en kun je van deze technieken verwachten? Een korte introductie van de opzet van de cursusonderdelen.
Niels van Ras (Bioclear BV)

09.45 – 13.00 GGA 01 Aërobe afbraak en processen

In dit onderdeel worden alle van belang zijnde processen met betrekking tot aërobe gestimuleerde afbraak behandeld. Welke verontreinigingen zijn aëroob afbreekbaar en welke aërobe technieken kunnen worden onderscheiden? Hoe stel ik de haalbaarheid van deze technieken vast? Wat wordt nu in praktijk gebruikt en welke resultaten worden behaald? Aërobe gestimuleerde afbraak wordt daarmee van theorie tot praktijk behandeld, waarbij van de cursisten een actieve inbreng wordt verwacht tijdens rekenvoorbeelden, uitwisseling van ervaringen en het zelf uitwerken van een case.
Charles Pijls  (Tauw) 

13.00 – 13.30 Lunch

13.30 – 16.30 GGA 02 Anaërobe afbraak en processen

Verschillende verontreinigingen zijn ook of juist alleen biologisch afbreekbaar onder anaërobe omstandigheden. Anaërobe gestimuleerde afbraak biedt in dat geval interessante mogelijkheden. Ook in dit onderdeel wordt de theorie behandeld tot en met de uitdieping van de praktijkervaringen en worden rekenvoorbeelden en een case aan de cursisten voorgelegd.
Adri Nipshage,(Bioclear BV)

Donderdag 12 mei

09.30 – 11.00 GGA 02 Resumé van dag 1 en vervolg anaërobe afbraak en processen

Adri Nipshagen (Bioclear BV)

11.15 – 13.00 GGA 03 Innovatie in biologische in-situ saneringstechnieken en monitoring

De ontwikkeling van biologische in-situ saneringstechnieken en monitoringstechnieken staat niet stil. Zo blijkt dat biologische in-situ technieken ook in kernzones met hoge concentraties verontreinigingen kunnen worden toegepast en dat voor de traditionele monitoring middels grondwatermonstername uit peilbuizen en laboratoriumanalyses alternatieven beschikbaar zijn. In dit onderdeel wordt ingegaan op de innovaties op deze gebieden en worden toepassingen van deze innovaties toegelicht.
Tobias Praamstra (Tauw) Adri Nipshagen (Bioclear BV)

13.00 – 13.30 Lunch

13.30 – 15.00 GGA 04 Aandachtspunten en valkuilen bij biologische in-situ saneringen

In de praktijk gaat er regelmatig wat mis bij in-situ saneringen in het algemeen en daarmee ook bij biologische in-situ saneringen. Vaak is dat te herleiden tot verkeerde verwachtingen in bijvoorbeeld saneringsduur of te behalen eindconcentraties of tekortkomingen in ontwerp, uitvoering en monitoring. In dit onderdeel worden de belangrijkste aandachtspunten en valkuilen van biologische in-situ saneringen aan de hand van praktijkvoorbeelden inzichtelijk gemaakt en worden oplossingen gegeven om deze valkuilen te omzeilen en problemen in de uitvoering voor te zijn.
Adri Nipshagen (Bioclear BV) en Tobias Praamstra, (Tauw)

15.15 – 16.15 GGA 05 Praktijkervaring met gestimuleerde afbraakprocessen vanuit de aannemerskant

Hoe worden ‘innovatieve’ gestimuleerde afbraakprocessen door de aannemers bekeken? Wat is hun ervaring met deze technieken? En wat kan wel en wat niet? Maar ook: wat kan er beter in de totale keten van bodemsanering.
Frank Pels,( HMVT)


Meer info
Zie onderstaande folder die ook hier is te downloaden.Fullscreen hier.

Inschrijven kan hier.

PAO Bodemsanering Door Gestimuleerde Afbraak

GT Academy over directe injecties

Groundwatertechnology ( Rotterdam ) houdt op 26 november haar tweede GT Academy. Een uitstekend initiatief. Dit keer gaat het over directe injecties. Er zal aandacht worden besteed aan een aantal toepassingen van Adventus.

• Aquablok of ISGS, een product waarmee verontreinigingen geïmmobiliseerd kunnen worden, 
• EHC-O, een product waarmee de aërobe biologische afbraak gestimuleerd wordt;
• EHC, een product gebaseerd op micro-deeltjes ijzer, waarmee afbraak van VOCl verontreinigingen d.m.v. chemische reductie bereikt wordt;
• EHC-M, een product, waarmee afbraak van VOCl verontreinigingen d.m.v. chemische reductie en tegelijkertijd de immobilisatie van zware metalen bereikt wordt;
• Daramend, waarmee de anaërobe afbraak en afbraak door chemische reductie van verontreinigingen on site kan worden gestimuleerd. 

Deze producten van Adventus hebben zich in de praktijk bewezen, maar zijn over het algemeen wel redelijk duur. 

Hannover Milieu- en Veiligheidstechniek ( HMVT ) heeft een aantal meer dan uitstekende alternatieven ontwikkeld voor anaerobe biologische afbraak (o.a. het slowrelease substraat ENNA), chemische reductie met nulwaardig nano ijzer (FENNA), chemische oxidatie, aerobe biologische afbraak en combinaties daarvan. HMVT levert niet alleen de ingrediënten, maar levert een totaal concept / ontwerp en voert deze ook uit. Op kleine locaties met een mobiele injectieunit. Voor grotere locaties heeft inmiddels een behoorlijke efficiency -verbetering plaatsgevonden. 

Indien gewenst voert HMVT deze projecten risico-dragend uit. Stel HMVT maar eens op proef!

Afbraak van aromaten ( BTEX ) onder sulfaatreducerende omstandigheden

Anaerobe afbraak BTEX
In de afgelopen tien jaar zijn gegevens gepubliceerd die aantonen dat natuurlijke afbraak van koolwaterstoffen in de bodem grotendeels plaatsvinden door anaërobe processen. Sommige gegevens hebben aangegeven dat benzeen recalcitrant is, sommige hebben aangetoond dat het afbreekt, maar in een trager tempo dan tolueen, ethylbenzeen en de xylenen (TEX) onder anaërobe omstandigheden. Veel natuurlijke afbraakstudies hebben gewezen op deze verschillen in afbraaksnelheid.

In het document ' Comparison of BTEX Attenuation Rates Under Anaerobic Conditions ' wordt ingegaan op de afbraak van aromaten (BTEX) aan de hand van vier locaties in het Midwesten van de VS (Illinois, Indiana, Michigan, en Missouri). Dit document is geschreven door mijn  collega van Delta.

Verschillende afbraaksnelheden
Hoewel de verschillen in de afbraak van benzeen en de overige aromaten (TEX) verschillen van locatie tot locatie, vooral door de beschikbaarheid van de elektronen-acceptoren, blijkt er toch een duidelijke relatie te zijn tussen de afbraaksnelheid van benzeen en de overige aromaten (TEX).

Op alle locaties blijkt tolueen het snelste af te breken, gevolgd door benzeen. De afbraaksnelheid van benzeen is gemiddeld 70% tot 80% van de afbraaksnelheid van tolueen. Xylenen - afhankelijk van de exacte verschijningsvorm - hebben een afbraaksnelheid van 60% tot 70% van tolueen. Ethylbenzeen heeft een afbraaksnelheid van ongeveer 50% tot 60% van tolueen.

Deze verhoudingen werden aangetroffen bij locaties met natuurlijke afbraak (NA) en bij locaties waar de afbraak onder sulfaatreducerende omstandigheden werden bevorderd.

Het document is hier te downloaden (PDF, 13 MB).

Stimuleren biologische afbraak onder sulfaatreducerende omstandigheden
Delta heeft een methode ontwikkeld en gepatenteerd om de afbraak van aromaten ( BTEX ) onder sulfaatreducerende te bevorderen. Hannover Milieu- en Veiligheidstechniek ( HMVT ) is een 100% zusterbedrijf van Delta en kan deze techniek toepassen op de Belgische, Duitse en Nederlandse markt. Deze methode is kansrijk met name in het westen van Nederland en België waar van nature al redelijke hoge concentraties sulfaat in het grondwater voorkomen.

Nieuw productblad ENNA

Hieronder de nieuwe productinformatie over ENNA (enhanced natural natural attenuation). ENNA is door HMVT ontwikkeld.
Het is een slowrelease substraat om de biologische afbraak van bodemverontreinigingen van gechloreerde koolwaterstoffen (VOCl) te stimuleren. Het is sinds 2004 door HMVT succesvol ingezet op tientallen in situ bodemsaneringen. ENNA is misschien wel het beste substraat dat er op dit moment is voor de gestimuleerde biologische afbraak van chloorkoolwaterstoffen (VOCl).

Meer informatie in onderstaand (nieuw) productblad en op Ennasanering.nl


pif Enna

bioschermen met innovatieve injectie-unit bij Vanderlande industries (HMVT)

Recent heeft HMVT drie bioschermen gerealiseerd bij Vanderlande Industries in Veghel. De bioschermen zijn aangebracht in de aanwezige VOCl-verontreiniging voor stimulering van de biologische afbraak. Voor de biologische sanering is een nieuwe injectie-unit ‘de biostimulator’ in gebruik genomen. HMVT heeft de biostimulator ontwikkeld voor stimulering van de afbraak bij omvangrijke VOCl-verontreinigingen. De start van de biologische sanering is in onderstaande TV-registratie vastgelegd.






In opdracht van Vanderlande Industries heeft HMVT drie bioschermen aangelegd in Veghel. De bioschermen bestaan uit ruim 100 injectiefilters en zijn op een diepte van 6, 10, 15 en 20 meter
aangebracht in de aanwezige VOCl-verontreiniging. De injectiefilters in de bioschermen zijn voorzien van een emulsie van soja-olie. Dit slow-release substraat dient als voeding voor de micro-organismen die de verontreiniging biologisch afbreken.


Voor de biologische sanering heeft HMVT een nieuwe injectie-unit ‘de biostimulator’ in gebruik genomen. Met deze innovatieve injectie-unit wordt een emulsie van soja-olie in grote hoeveelheden aangemaakt met grondwater van de locatie. De biostimulator is voorzien van 2 mengtanks van 8 m3 en een speciale mengpomp. Via een brandweerslang wordt de aangemaakte substraatoplossing honderden meters verderop verpompt naar een verdeelunit op een trailer. Van hieruit wordt de emulsie geïnjecteerd over 10 tot 20 filters tegelijk. Met één injectieronde kan de biologische afbraak van VOCl gedurende circa 5 jaar worden gestimuleerd. Door toepassing van de biostimulator is HMVT erin geslaagd om de productie- en injectiesnelheid te verdrievoudigen. Stimulering van de afbraak is door deze opschaling nog kosteneffectiever geworden. 


De komende 5 jaar zal HMVT voor Vanderlande Industries de procesmonitoring uitvoeren in Veghel. Hierbij verrichten wij halfjaarlijks veldmetingen ter plaatse van de bioschermen om de afbraak te monitoren. Adviesbureau CSO zal halfjaarlijks de verontreinigingssituatie in het grondwater controleren. Het uiteindelijke doel van de bodemsanering is om de verspreiding van de verontreiniging in het grondwater een halt toe te roepen. Op deze wijze kan een stabiele eindsituatie voor de verontreiniging worden bereikt.


Bron

Manifold (tot 20 filters)

Bovenaanzicht Biostimulator

aansluiting injectiefilter

Links tbv cursus PAO stimuleerde afbraak

Hieronder enkele links over gestimuleerde afbraak.

1. Hannover Milieu- en Veiligheidstechniek: voor alle insitu saneringen, dus ook gestimuleerde afbraak.

2. Online cursus gestimuleerde anaerobe afbraak
In deze korte online cursus worden de principes nog eens uitgelegd aan de hand van afbeeldingen en korte filmpjes.

3. ITRC: het ITRC heeft een aantal uitstekende en zeer complete rapporten over dit onderwerp. Alle rapporten zijn hier en hier als PDF te downloaden.

4. CLU-IN: het startpunt voor een zoektocht naar meer informatie over dit onderwerp.

5. De OVAM (het Vlaamse ministerie van VROM) heeft een tweetal 'codes van goede praktijk' opgesteld; 'In-situ bioremediatie van petroleumkoolwaterstoffen' en 'In-situ anaerobe bioremediatie van VOCL's'

6. Hoe zat het ook al weer met de afbraak van stofje X? Op deze site vind je de afbraakroutes (grafisch en tekst) terug. Met 185 afbraakroutes, 1280 reacties en 1188 verschillende stoffen kun je de afbraakroute, maar ook de daarbij betrokken enzymen en bacteriën snel terugvinden.

7. Meer informatie over ENNA, een slow-release substraat ontwikkeld door HMVT.

8. Akoestisch saneren: verhogen van het rendement van de sanering door verontreiniging te mobiliseren met trillingen.

Krantenartikel 'Bacteriën zuiveren vuile bodem'

Aan Gasthuisstraat in Grave was vroeger een wasserij en een drukkerij gevestigd waardoor een bodemverontreiniging is ontstaan van Per en Tri (VOCl). Hannover Milieu- en Veiligheidstechniek heeft onlangs opdracht gekregen van de provincie Noord Brabant om deze verontreiniging aan te pakken. De Stadskrant Grave publiceerde op 17 februari 2009 onderstaand artikel over deze sanering.

Bacteriën ingezet bij bodemsanering in de Gasthuistraat

Bacteriën zuiveren vuile bodem

GRAVE - Achter gemeenschapshuis Katrien stond tot voor kort een grondwaterzuiveringsinstallatie van BAM. Begin maart zal die door een andere vervangen worden. Dit karwei is door de provincie Noord Brabant gegund aan HMVT (Hannover Milieu- en Veiligheidstechniek) uit Ede.

Door Ben Bongaards.

Met de wijziging wordt echter ook een aanvullende methode ingezet, waarbij de vervuilde grond niet alleen gefilterd en gespoeld wordt, maar ook behandeld wordt met biologische substraten (bacteriën). Een proces dat voortdurend gestuurd moet worden.

Substraat
Als straks de nieuwe zuiveringsinstallatie geplaatst is, zal eerst een tijdje op de oude voet doorgewerkt worden met spoelen en filtreren om de precieze omvang en de details van de vervuiling in beeld te brengen. Pas daarna wordt de aanvullende bewerking (substraten) in gang gezet. Aan de beleidswijziging liggen twee oorzaken ten grondslag. Doordat de sanering plaatsvindt onder bebouwd terrein, is men zeer behoedzaam te werk moeten gaan, waardoor het rendement niet is wat men ervan verwachtte. Bovendien kan men nu methodes inzetten die er in 2002 nog niet waren.

Omwonenden
De nieuwe installatie wordt kleiner dan de oude [..] Omwonenden zullen bovendien grotendeels verlost worden van een groot deel van het geruis.
De verwijdering van de oude installatie was een verrassing voor de omwonenden; bij de installatie van de nieuwe zal het niet zo gaan. Dan zullen de omwonenden vooraf op de hoogte gesteld worden van het te verwachten ongemak. De provincie, bij monde van de heer Hattink, schat in dat de sanering nog zeker een jaar of tien zal duren. In elk geval zal die doorgaan tot de bodemvervuiling (met ) tri en per optimaal zal zijn opgeheven.

Evenblij

De lokatie Evenblij aan de Marconistraat in Hoogeveen is in de bodemsanering een begrip. Bioclear probeerde hier als eerste het zogenaamde Evenblij-concept uit. In een bovengrondse anaerobe reactor werden bacteriën opgekweekt die vervolgens weer in de bodem werden gebracht. Zo kreeg de anaerobe biologische afbraak een enorme boost.

Binnenkort wordt er gestart met de aanpak van het gehele geval. De kosten bedragen 3 tot 6 miljoen euro, dus komt gedeputeerde Tanja Klip het op RTV Oost uitleggen. Alleen de Jip-en-Janneke uitleg van de gedeputeerde is al de moeite van het kijken waard.