Quote: ''Het spoor bijster op Bodem Breed'

Het was de hardcore bodemprofessional al opgevallen: elk jaar gaat het symposium BodemBreed weer een beetje minder over bodemonderzoek en bodemsanering. Anne Wietse Boer van Wareco schreef er een vermakelijke en pittige column over.

De bodemsaneringswereld is de weg kwijt. Ik heb het zelf gezien.
[..]
Maar dat ik een programma kon kiezen waarin ik nagenoeg niets over bodemverontreiniging hoorde, is een teken dat althans een deel van onze collega’s het contact met de werkelijkheid dreigt te verliezen.
[..]
Wat ik heb gezien is een bijeenkomst die gedomineerd werd door bodemmensen van het eerste uur, die nu ze menen dat de klus geklaard is, wanhopig op zoek zijn naar het bestaansrecht van hun vak in de 21e eeuw.
[..]
In hun zoektocht naar bestaansrecht en verbreding proberen ze Jan en alleman in de gelederen op te nemen, als ze maar iets met bodem of ondergrond doen.
[..]
Om groter te lijken dan ze zijn, ontwikkelen ze een Canon van de Bodem en organiseren ze de Week van de Bodem. Maar ondertussen moet nota bene op de slotbijeenkomst van die bodemweek minister Cramer ze op de weg wijzen en ze eraan herinneren dat er ook nog zoiets als bodemverontreiniging bestaat.
[..]
De middag werd afgesloten met tenenkrommend jaren ’60 cabaret. De sociaal-gereformeerde liturgie van cabaret Bibelot had als titel “Samen over de bodem”, maar het ging uitsluitend over enkele oude rotten met als toppunt een loflied op Peter Doelman, voorman van het cabaret.

De hele column kun je lezen op VROM Totaal.

Bestek (RSU) omzetten naar Excel

Dat zal je altijd hebben: krijg je een bestek toegestuurd in de vorm van een handzaam RSU formaat, heb je even geen besteksoftware bij de hand. Gelukkig is er ook een oplossing. Op de site van AHA Automatisering kun je - zonder bestekssoftware - het RSU bestand omzetten naar Excel. Dat werkt best handig. Een klein nadeel: het omgezette bestek blijft op de site van AHA staan en is dus ook voor andere mensen in te zien.

.zip .rar .tgz archiveren en uitpakken met 7zip

Krijg je ook wel eens .zip .rar .tgz .arj of nog exotischere archiefbestanden toegestuurd? En vervolgens proberen uit te pakken met het niet-gratis en incomplete WinZip. Er is echter ook een alternatief. 7Zip is een zeer goed alternatief voor Winzip. Dit programma opent en maakt niet alleen ZIP files, maar pakt alles uit wat maar ingepakt is. Snel, klein, simpel, helemaal gratis en compleet. Download hier.

CO2 model voor bodemsanering

Sinds het bodembeleid is gewijzigd, hoeft er niet meer tot de streefwaarde gesaneerd te worden. Maar discussies met het bevoegde gezag over de te bereiken saneringsdoelen zijn eerder regel dan uitzondering. Hierbij moet het bevoegde gezag ervan overtuigd worden dat die laatste paar milligrammen verontreiniging in de bodem saneren toch wel erg veel geld kosten.

Het is nu ook mogelijk om hierbij een ander aspect te betrekken, namelijk het milieurendement van een sanering. Als je duizenden liters diesel, honderden kilowatturen elektriciteit en honderden kilo's actief kool moet verbruiken om de laatste grammen verontreiniging uit de bodem te halen, moet je toch de vraag gaan stellen wat het milieurendement van zo'n sanering is.

Hannover Milieu- en Veiligheidstechniek (HMVT) heeft hiervoor een handig model ontwikkeld dat alle saneringsinspanningen zoals ontgraven, water onttrekken, grondreiniging, elektra-verbruik en het verbruik van chemicaliën en actieve kool omrekent naar CO2 uitstoot (carbon footprint). Dit model vormt een handig hulpmiddel bij discussies over saneringsdoelstellingen, het maken van afwegingen tussen verschillende saneringsvarianten en bij beëindiging van saneringen waarbij restverontreinigingen in de bodem achterblijven.

Een beperkte demoversie van dit model is hier te downloaden. Meer informatie over dit model staat op CO2model.nl.

Hieronder is een voorbeeld opgenomen van de output van het model. Hiervoor is een sanering van een VOCl-verontreiniging doorgerekend. Per saneringsvariant wordt de CO2 uitstoot berekend. Middels een taartpuntgrafiek wordt aangegeven welk aandeel van de CO2 uitstoot wordt geleverd door elektra-verbruik, transport, grondreiniging en het verbruik van chemicaliën en actief kool. Verschillende saneringsvarianten kunnen met elkaar worden vergeleken. In dit voorbeeld worden een conventionele sanering, een diepe ontgraving aangevuld met een biologische sanering en een beperkte ontgraving aangevuld met een biologische sanering met elkaar vergeleken. Uit de vergelijkingen blijkt dat de in situ sanering goed scoort ten opzichte van traditionele ontgravingsaneringen wat betreft CO2 uitstoot.

T&F klasse bepalen

Voor de uitvoering van elke bodemsanering moeten de T (toxiciteit of giftigheid) en F (flammable of de brandbaarheid) klassen berekend worden voor het V&G plan. In publicatie 132 van het CROW 'werken in of met verontreinigde grond en verontreinigd (grond) water' staat beschreven hoe deze berekening uitgevoerd moet worden. Uiteraard zijn er allerlei programma's in omloop om de T&F klassen te berekenen. Op de website T-Fklasse.nl van Acta kun je de T&F klassen ook online berekenen. Even registreren, en je kunt aan de gang. De eerste drie maanden zijn gratis, daarna kost het 36 euro per jaar.

130 bodemonderzoekstechnieken online

Op de website bodemrichtlijn.nl is sinds kort een opvallend compleet overzicht te vinden van bodemonderzoekstechnieken. Honderddertig bodemonderzoekstechnieken zijn beschreven en staan nu online. Compleet met handige zoekmogelijkheden, beoordeling in de vorm van +/- tabellen, technieksheets met illustraties, verwijzing naar protocollen, SIKB-documenten en externe informatiebronnen.

Hier vind je een rechtstreekse verwijzing naar de bodemonderzoekstechnieken.

Sanering tankstation in USA

Let ook eens op de verschillen met de Nederlandse aanpak....

Nieuwe versie Sanscrit online

Iedereen kent natuurlijk wel het programma Sanscrit om volgens de regels van de Circulaire bodemsanering te bepalen of een sanering spoedeisend is. Sinds 16 oktober staat de laatste versie van Sancrit als handige webapplicatie op de website risicotoolboxbodem.nl. Handzaam en natuurlijk altijd actueel. Je kunt de gegevens exporteren naar je eigen PC of netwerk als XML-bestand. Wel even een gratis account aanvragen.

UPDATE: in de nieuwste versie van Sancrit kun je nu ook een compleet rapport van de invoergegevens en beoordelingsresultaten maken.

Packers

Het plaatsen van lange filters voor in situ bodemsaneringen is niet verstandig. Bijna alles zal onttrokken of geïnjecteerd worden via de best doorlatende gedeelten van het filtertraject. De rest van het filter had je eigenlijk niet hoeven plaatsen.
Soms moet je het echter doen met de filters die er al staan, ook als deze voorzien zijn van lange filterlengtes. In dit geval kunnen packers uitkomst bieden. Hiermee kun je een deel van het filter isoleren van de rest van het filter. Safet (HMVT) laat in onderstaand filmpje zien hoe dit werkt.

Contaminated Sites Investigation

In-saneren.eu is natuurlijk helemaal web 2.0. We ontvingen een tip (dank RJS) over een 'ning' die gaat over bodemonderzoek. Een ning is een soort hyves of facebook, maar dan rondom een bepaald onderwerp.

Deze ning 'Contaminated Sites Investigation' gaat over het onderzoek van verontreinigde lokaties en alle technieken die daarvoor worden gebruikt. Een aardige site om de ontwikkelingen op dit gebied te volgen.

Mobiele memo's

Je kent het wel: je hebt net een ingeving, een idee, je herinnert je iets dat je écht niet mag vergeten, of je moet een belangrijke boodschap uit een telefoongesprek dat je zojuist voerde onthouden. Alleen je bent net aan het rijden. Schrijven en rijden tegelijkertijd is niet echt bevorderlijk voor de verkeersveiligheid. Gelukkig is er XOIP. Je kunt er gratis een persoonlijk 084-nummer aanvragen, waarop je faxen en voice mailberichten kunt ontvangen. Beide ontvang je per mail, respectievelijk als TIFF- en als WAV-geluidsbestand. Natuurlijk is dat helemaal gratis.

Programmeer het eigen nummer in je mobiel, liefst op een gemakkelijk te vinden plek (geef het nummer bijvoorbeeld een naam die begint met 'aa'). Bel onderweg dit nummer om je gedachte in te spreken. Later, vind je het bericht terug in de mail. Je kunt het bericht dan afhandelen, of bijvoorbeeld doormailen.

Voor wie regelmatig zijn mail-programma opstart (en wie doet dat tegenwoordig niet?), werkt dit handiger dan de voice-memo-faciliteit op het eigen mobieltje of het inspreken op de eigen voice mail, waarvan het afluisteren toch wat omslachtig is.
En je hebt natuurlijk direct een gratis voicemail-service en een gratis fax-naar-mail nummer. Een gratis XOIP-nummer aanvragen kan hier.

Online een projectmap delen

Het delen van bestanden en projecten met collega's is niet zo lastig. Het delen van een digitale projectmap met foto's, film, teksten, tekeningen, links, notulen en notities met mensen van buiten het bedrijf (adviesbureau's, opdrachtgever, combinanten, onderaannemer) is een stuk lastiger. Vaak ontaardt dat in een bijna onbeheersbare brij van tientallen emails.

Het is echter ook mogelijk om een online digitale projectmap te delen. Dat kan met Drop.io. Het werkt reuze eenvoudig. Eerst maak je een file aan: deze krijgt een uniek internetadres. Desgewenst geeft je zelf een titel. Eventueel kun je er een password aan koppelen, zodat alleen gebruikers met wie je dat password deelt toegang hebben tot het pakket bestaden. Je kunt voor die gebruikers aangeven of ze alleen mogen downloaden of ook bestanden aan het pakket mogen toevoegen. Je kunt verder aangeven hoe lang het pakket beschikbaar moet blijven, de bestanden kunnen tot maximaal 1 jaar na de laatste wijzigingen blijven staan. Gebruikers kunnen losse bestanden downloaden of het hele pakket als ZIP-bestand opvragen.

Documenten toevoegen kan ook per e-mail. Elk pakketje krijgt namelijk behalve een uniek internetadres ook een uniek e-mailadres. Bij de instellingen van het pakket moet dan wel aangegeven worden dat er bestanden mogen worden toegevoegd. Voice mail en faxen kan ook, maar dat lijkt mij persoonlijk wat minder relevant.

Drop.io heeft ook een aantal handige extra's. Zo kun je een e-mailalert of RSS-feed aanmaken om updates te krijgen van veranderingen in het pakket bestanden. En de service is natuurlijk helemaal gratis zolang je niet boven de 100 MB uitkomt.

Onderstaand een voorbeeld.

Grote mails versturen

Een flink rapport met wat leuke bijlagen (ACAD-tekeningen bijvoorbeeld) per mail versturen is nog knap lastig. Zodra de mail groter dan enkele MB's wordt, beginnen de foutmeldingen binnen te stromen. Ook raakt de mailbox snel verstopt met zulke grote bestanden. Maar gelukkig zijn er ook handige oplossingen voor. Je pakt het bestand in met bijvoorbeeld Winzip en verstuurt het vervolgens met een service zoals Send2deliver . Je uploadt het bestand en geeft het email-adres van de ontvanger(s) op. De ontvanger krijgt een email-bericht en een link om het bestand te downloaden. Zelf ontvang je per mail een bevestiging zodra het bestand is gedownload. Voor bestanden tot 100 MB is dit helemaal gratis.

Evenblij

De lokatie Evenblij aan de Marconistraat in Hoogeveen is in de bodemsanering een begrip. Bioclear probeerde hier als eerste het zogenaamde Evenblij-concept uit. In een bovengrondse anaerobe reactor werden bacteriën opgekweekt die vervolgens weer in de bodem werden gebracht. Zo kreeg de anaerobe biologische afbraak een enorme boost.

Binnenkort wordt er gestart met de aanpak van het gehele geval. De kosten bedragen 3 tot 6 miljoen euro, dus komt gedeputeerde Tanja Klip het op RTV Oost uitleggen. Alleen de Jip-en-Janneke uitleg van de gedeputeerde is al de moeite van het kijken waard.

Teerput Vasse

Op circa anderhalve kilometer van het pittoreske Vasse (Overijssel) werd tot de jaren zeventig van de vorige eeuw zuurteer en ander chemisch afval gestort in een voormalige zandafgraving. Zelfs de firma Witco Chemicals uit Haarlem was zo vriendelijk om haar chemische afval te komen brengen.


Het gevolg: twee teerputten met een oppervlakte van 24.000 m2. Door zettingen van de ondergrond komt het spul op onregelmatige tijdstippen spontaan uit de grond spuiten. Een vervelende erfenis uit het verleden die nu eindelijk aangepakt gaat worden. Deze week zag ik de uitnodiging voor inschrijving op het project. Reden om eens te googlen. Dit leverde dit mooie filmpje op. Op authentieke beelden is te zien hoe het er vroeger aan toeging. Mannen zonder beschermende kleding of enige andere beschermende voorziening stappen rond in het chemisch afval. Er staan zelfs beelden op van een halfslachtige sanering waarbij men kalk over het zuurteer strooit. Ook is te zien hoe de stort regelmatig spontaan vlam vat.


Gelukkig gaat de sanering nu (eindelijk) opgepakt worden. Omdat het uitgraven van deze teerputten economisch, milieutechnisch en arbeidshygiënisch eigenlijk niet mogelijk is, wordt er een robuuste bovenafdichting en leeflaag aangebracht. Om verspreiding via het grondwater te voorkomen worden geohydrologische maatregelen genomen.

Fokke en Sukke bètacanon

Lectuur die ik als techneut met ingenieurstitel natuurlijk niet had mogen missen: de Fokke en Sukke bètacanon. Beter later dan nooit, hier (PDF-alert) is hij helemaal gratis te downloaden. Met veel humor belichten de sympathieke stripeend en stripkanarie de vijftig kernbegrippen uit de canon. Binnenkort verkrijgbaar in de boekhandel.

Wat doet Soresma?

Het is nog wel eens lastig om aan bekenden uit te leggen waarmee je zoal bezig bent. Bijna alles gebeurt onder het maaiveld.

Daarom hierbij een bijzonder aardig filmpje dat de collega's van Soresma hebben gemaakt voor Consoil 2008.

Tauw Toetsingstabel (TTT)

Eigenlijk mag het niet ontbreken op een computer van een bodemprofessional: het Tauw Toetsingsprogramma (TTT). Met dit bijzonder handige programma kun je snel interventiewaarden, streefwaarden en toetsingswaarden van grond- en grondwater berekenen. Onlangs zag versie 4.0 het licht. Alle wijzigingen die de normen van het nieuwe Besluit bodemkwaliteit (Bbk) met zich meebrengen, zijn nu doorgevoerd in de TTT. TTT kan nu ook toepassingen voor droge bodem en oppervlaktewater toetsen. Na (gratis) registratie kun je de getallen ook exporteren naar tekst- en spreadsheetbestanden voor het betere Windows digitale knip- en plakwerk.

Downloaden en registreren doe je hier.

Beelden uit Canada

Jijbuis-gebruiker RockinJoeDavis uit Vancouver, Canada, werkt in de bodemsanering en houdt van filmpjes maken. Zijn films vind je hier.

Een voorproefje:

Nieuw: pagina met in-situ links

Geen website kan eigenlijk zonder, daarom nieuw op deze site: een pagina met in-situ links gesorteerd op onderwerp.

Tips en aanvullingen zijn van harte welkom.